Słowniczek
Słowa, których używa HMRC, prostym językiem
Każdy termin poniżej pojawia się na infolinii codziennie. Jeśli list z HMRC używa słowa, którego tu nie ma, daj nam znać, a je dodamy.
A
Adjusted net income (skorygowany dochód netto)
Twój całkowity dochód podlegający opodatkowaniu przed kwotami wolnymi, pomniejszony o niektóre ulgi: straty z działalności, wartość brutto darowizn Gift Aid i składek na prywatną emeryturę oraz składki emerytalne płacone brutto, bez potrącenia ulgi podatkowej. HMRC używa go do obliczenia High Income Child Benefit Charge i ustalenia, czy Twój Personal Allowance jest obniżony.
A
- Adjusted net income (skorygowany dochód netto)
- Twój całkowity dochód podlegający opodatkowaniu przed kwotami wolnymi, pomniejszony o niektóre ulgi: straty z działalności, wartość brutto darowizn Gift Aid i składek na prywatną emeryturę oraz składki emerytalne płacone brutto, bez potrącenia ulgi podatkowej. HMRC używa go do obliczenia High Income Child Benefit Charge i ustalenia, czy Twój Personal Allowance jest obniżony.
B
- Balancing payment (płatność wyrównawcza)
- Kwota pozostała do zapłaty 31 stycznia po odjęciu payments on account od Twojego rachunku za rok.
G
- Government Gateway
- System logowania do usług online HMRC. Twój identyfikator użytkownika ma 12 cyfr. Potrzebujesz go, aby zarejestrować się do Self Assessment, złożyć zeznanie lub korzystać z Personal Tax Account.Usługi online HMRC (GOV.UK)
H
- High Income Child Benefit Charge (HICBC)
- Opłata podatkowa odzyskująca Child Benefit, gdy Ty lub Twój partner macie skorygowany dochód netto powyżej £60,000. Płaci ją osoba z wyższym skorygowanym dochodem netto. Wynosi 1% Child Benefit za każde £200 powyżej progu, więc przy £80,000 zwracana jest całość.High Income Child Benefit Charge (GOV.UK)
K
- Kod K
- Kod podatkowy zaczynający się od K, używany, gdy potrącenia w Twoim kodzie są większe niż Twoje ulgi. Zamiast kwoty wolnej od podatku, do Twojego dochodu dodawana jest kwota przed obliczeniem podatku. Częsty, gdy State Pension jest większa niż Personal Allowance.
- Kod podatkowy
- Litery i cyfry, których Twój pracodawca lub fundusz emerytalny używa do obliczenia, ile podatku potrącić. Liczba to zwykle Twoja kwota wolna od podatku podzielona przez 10; litera wyjaśnia Twoją sytuację. 1257L to standardowy kod.Kody podatkowe (GOV.UK)
M
- Making Tax Digital (MTD)
- Program HMRC dotyczący cyfrowego prowadzenia ewidencji i wysyłania kwartalnych aktualizacji przez oprogramowanie. Dotyczy podatku dochodowego od kwietnia 2026 r. dla samozatrudnionych i wynajmujących z dochodem powyżej £50,000, a następnie obowiązują niższe progi.Making Tax Digital dla podatku dochodowego (GOV.UK)
N
- Net pay arrangement
- Pracownicza emerytura, w której składki są pobierane z wynagrodzenia przed opodatkowaniem, więc automatycznie otrzymujesz ulgę według swojej najwyższej stawki i nie powinieneś ubiegać się o nic więcej. Jeśli zarabiasz mniej niż Personal Allowance, nie ma podatku do obniżenia; od 2024/25 HMRC automatycznie wypłaca nisko zarabiającym dopłatę.
- Notice to file (wezwanie do złożenia zeznania)
- List lub e-mail z HMRC nakazujący złożenie zeznania podatkowego za dany rok. Jeśli go otrzymasz, musisz złożyć zeznanie, nawet jeśli uważasz, że nie masz nic do zadeklarowania, chyba że HMRC zgodzi się je wycofać.
P
- P45
- Formularz, który otrzymujesz po odejściu z pracy, pokazujący Twoje wynagrodzenie i podatek od początku roku podatkowego. Części 2 i 3 przekaż nowemu pracodawcy.
- P60
- Roczne zaświadczenie od każdego pracodawcy lub funduszu emerytalnego, wydawane do 31 maja, pokazujące Twoje całkowite wynagrodzenie i potrącony podatek za rok podatkowy.
- P87
- Formularz do ubiegania się o ulgę podatkową na wydatki związane z pracą, jeśli nie składasz zeznania podatkowego, a Twój wniosek wynosi £2,500 lub mniej rocznie.Zgłoś ulgę podatkową na wydatki związane z pracą (GOV.UK)
- PAYE (Pay As You Earn)
- System, w którym Twój pracodawca lub fundusz emerytalny potrąca podatek przed wypłatą, używając Twojego kodu podatkowego. Większość pracowników nie musi robić nic więcej.
- Payments on account (płatności zaliczkowe)
- Zaliczki na rachunek podatkowy za następny rok, płatne 31 stycznia i 31 lipca, każda w wysokości połowy tegorocznego rachunku. Obowiązują, gdy Twój rachunek wynosi £1,000 lub więcej, a 80% lub mniej z niego pobrano u źródła.Payments on account (GOV.UK)
- Personal Allowance
- Kwota dochodu, jaką możesz uzyskać każdego roku przed zapłaceniem podatku dochodowego: £12,570. Zmniejsza się o £1 za każde £2 skorygowanego dochodu netto powyżej £100,000 i znika przy £125,140.
- Personal Savings Allowance
- Odsetki od oszczędności, które możesz otrzymać bez podatku: £1,000 dla podatników stawki podstawowej, £500 dla stawki wyższej, nic dla stawki dodatkowej.
- Personal Tax Account
- Konto online HMRC dla osób fizycznych. Możesz sprawdzić swój kod podatkowy, zobaczyć, ile według HMRC zarabiasz, zgłosić zmiany i ubiegać się o zwroty.Personal Tax Account (GOV.UK)
R
- Relief at source
- System prywatnej emerytury, w którym płacisz składki z opodatkowanego dochodu, a fundusz dodaje 20% ulgi według stawki podstawowej. Podatnicy stawki wyższej i dodatkowej muszą sami ubiegać się o resztę w HMRC. W Szkocji ubiegasz się o dodatkowe 1% od dochodu opodatkowanego stawką 21%, 22% przy 42%, 25% przy 45% i 28% przy 48%.
- Rok podatkowy
- Trwa od 6 kwietnia do 5 kwietnia. Rok podatkowy 2025/26 to okres od 6 kwietnia 2025 r. do 5 kwietnia 2026 r., a zeznanie online za ten rok należy złożyć do 31 stycznia 2027 r.
S
- SA100, SA102, SA103, SA105
- Nazwy papierowych formularzy zeznania podatkowego. SA100 to główne zeznanie; SA102 to strona zatrudnienia; SA103 to strony samozatrudnienia; SA105 to strony nieruchomości w Wielkiej Brytanii. Zeznanie online używa tych samych sekcji.
- SA302
- Twoje obliczenie podatku za dany rok, sporządzane po złożeniu zeznania. Kredytodawcy hipoteczni często proszą o nie jako dowód dochodu.
- Self Assessment
- System zgłaszania dochodów, których HMRC nie może opodatkować przez PAYE. Wypełniasz zeznanie raz w roku, HMRC oblicza rachunek, a Ty płacisz go do 31 stycznia.Zeznania podatkowe Self Assessment (GOV.UK)
- Simple Assessment
- List z HMRC z obliczeniem podatku dla osób, które mają zaległy podatek, ale nie potrzebują pełnego zeznania, najczęściej emerytów, których State Pension przekracza Personal Allowance.Simple Assessment (GOV.UK)
- Stawka podstawowa, wyższa i dodatkowa
- Trzy główne stawki podatku dochodowego w Anglii, Walii i Irlandii Północnej: 20%, 40% i 45%. Którą płacisz, zależy od tego, ile masz dochodu podlegającego opodatkowaniu powyżej Personal Allowance. Szkocja ma własne stawki.Stawki podatku dochodowego (GOV.UK)
U
- UTR (Unique Taxpayer Reference)
- Twój 10-cyfrowy numer Self Assessment, wysyłany pocztą po rejestracji. Nigdy się nie zmienia. Potrzebujesz go do złożenia zeznania, a HMRC poprosi o niego za każdym razem, gdy zadzwonisz w sprawie Self Assessment.
Z
- Zawiadomienie o kodzie (P2)
- List, który HMRC wysyła, gdy zmienia się Twój kod podatkowy. Wymienia wszystko, co dodano do Twojego Personal Allowance i od niego odjęto, aby dojść do Twojego kodu.
Masz jeszcze pytanie?
Napisz nam, czego szukasz, a jedno z nas pomoże, albo umów rozmowę.